Alasehirli’nin Yeri

ÇALIŞMA İZNİ ALMAYAN SINIR DIŞI EDİLECEK
Avrupa Birliği’ne (AB) uyum gerekçesiyle alınan, 1 Şubat 2012’de yürürlüğe girecek Bakanlar Kurulu kararı, evlerde çalışan yabancı uyruklu çocuk bakıcıları ile hizmetçilerin durumunu gündeme getirdi. Türkiye’de evlerde kaçak çalışan bakıcılar çalışma izni almadıkları takdirde sınır dışı edilme tehlikesi ile karşı karşıya kalacak.
1 Şubat 2012’de geçerli olacak Bakanlar Kurulu kararı ne getiriyor?
Karar ile Türkiye’de turist olarak bulunan yabancıların bir defalık kalış süresi 180 gün içinde 90 günle sınırlandırılıyor. Bu süreyi geçenlerin, Türkiye’de kalabilmek için oturma izni alması gerekiyor.
SÖZ KONUSU KARAR NEDEN ALINDI?
Bu karar, AB’ye uyum çerçevesinde alındı. Uygulama ile Türkiye’deki kaçak istihdamın ve yurtdışına 1 günlük çıkışlarla vize uzatımlarının önüne geçilmesi planlanıyor. Söz konusu uygulama AB üyesi ülkelerde de mevcut. Kararda, Türkiye’nin uluslararası göçte hedef ülke haline geldiği tespitlerinin de etkisi var.
TÜRKİYE’DEKİ YABANCI UYRUKLU BAKICI VE HİZMETÇİLERİN DURUMU NE?
Türkiye’de Romanya, Moldova, Ukrayna gibi ülkelerden gelen çok sayıda bayan çocuk bakıcısı ve hizmetçi bulunuyor. Bu bakıcıların çoğu Türkiye’de turist vizesi ile bulunuyor. Pek çoğu da vize süresi dolmuş kaçaklardan oluşan bu kişiler sosyal güvenceden yoksun. Pek çoğu da yakalanması halinde sınır dışı edileceği endişesi nedeniyle 24 saat evde tutuluyor.
YENİ KARARIN BU KİŞİLER AÇISINDAN ANLAMI NE?
1 Şubat’ta yürürlüğe girecek karar ile 90 günden fazla zamandır Türkiye’de kalan yabancı uyruklu ev çalışanları, çalışma izinleri olmaması durumunda kaçak sayılacak. Kayıt içine alınmayan bu çalışanlar sınır dışı edilecek.
TÜRKİYE’DE YASAL OLARAK ÇALIŞMAK İSTEYEN YABANCI UYRUKLULAR NE YAPACAK?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak çalışma izni alacak.
BU İZİNLER, NE KADARLIK SÜRELER İÇİN VERİLECEK?
İlk başvuruda 1 yıllık çalışma izni verilecek. 1 yılın dolmasının ardından yeniden çalışma izni başvurusunda bulunulabilecek. Yabancı çalışanın durumu gözden geçirilecek, buna göre 2. başvuruda daha uzun süreli izin verilebilecek. Söz konusu izinler 3 ya da 6 yıla kadar uzatılabilecek. İlerleyen başvurularda uygun görülmesi halinde süresiz çalışma izni verilebilecek.
İZİN PROSEDÜRÜ NE KADAR SÜRÜYOR?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvuranlar, en erken 15 gün içinde çalışma izni alabiliyor.
KAYIT ALTINA ALINAN YABANCI ÇALIŞAN SİGORTALI OLACAK MI?
Yabancı çalışana da Türk işçi gibi sigorta yapılacak. Sigorta primleri işveren tarafından ödenecek. Yabancı çalışan, sigortalı olduğu süre zarfında hastanelere gidip sigortalı olarak tedavi görebilecek.
YABANCI ÇALIŞANLAR NE KADAR MAAŞ ALACAK?
Evlerde çalışan yabancı çalışanlar en az asgari ücret kadar maaş alacak. Daha önce asgari ücretin 1,5 katı olarak uygulanan maaş asgari ücret tutarına düşürüldü.
YABANCILARIN YERİNE NEDEN YERLİLERİN ÇALIŞMASI TEŞVİK EDİLMİYOR?
İŞKUR mevzuatına göre Türkiye’de kayıtlı işsizin olduğu bir alanda yabancı istihdam edilemiyor. Ancak “bakıcılık” alanında bir işsizlik başvurusu olmadığı kabul edilerek yabancıların evlerde yasal olarak çalışmasına izin veriliyor. Bir anlamda yabancı bakıcıları istisna tanınıyor. Bu uygulama kayıt dışı çalışmanın önlenmesi gerekçesine de dayanıyor.
SONUÇ OLARAK:
Hükümetin aldığı bu kararla yabancı işçilerin kayıt dışı çalışmasının önüne geçilmiyor ama çalışmaları zorlaştırılıyor. Artık 90 gün Türkiye’de çalışıp 3-5 gün memleketine giden ve dönenler artık dönüşü 90 gün sonra yapabilecekler yani 90 gün çalışan 90 gün yok. Çözüm, yedek eleman bulundurmakta fayda var. Bu işin komisyoncuları mutlaka buna bir çözüm bulacaklardır.
28.01.2012